Noterlik Kanunu

NOTERLÄ°K KANUNU

Kanun No : 1512
Kabul Tarihi : 18.1.1972
Yayın Tarihi : 5.2.1972 gün 14090 s. Resmi Gazete

 
B İ R İ N C İ  K I S I M
GENEL HÃœKÃœMLER

NOTERLİK MESLEĞİ
Madde 1 – Noterlik bir kamu hizmetidir. Noterler, hukuki güvenliÄŸi saÄŸlamak ve anlaÅŸmazlıkları önlemek için iÅŸlemleri belgelendirir ve kanunlarla verilen baÅŸka görevleri yaparlar.

 

NOTERLİKLERİN KURULMASI VE YETKİ ÇEVRESİ
Madde 2 – Her asliye ve münferit sulh mahkemesinin bulunduÄŸu yerde, o mahkemenin yargı çevresindeki noterlik iÅŸlerini görmeye yetkili olmak üzere bir noterlik kurulur.

(Ek ikinci fıkra: 2/3/2005-5309/1 md. ) Ancak asliye mahkemesinin yargı çevresinin birden çok ilçeyi kapsaması durumunda, gerektiğinde diğer ilçelerde de noterlik kurulabilir.

Şu kadar ki, bir ilin belediye sınırları içinde birden fazla noterlik bulunduğu takdirde, her noterlik, bağlı olduğu asliye mahkemesinin yargı çevresi ile sınırlı olmaksızın, il belediyesi sınırları içindeki bütün noterlik işlerini görmeye yetkilidir.

(Ek dördüncü fıkra: 14/7/2004-5219/8 md.) Asliye mahkemesinin kaldırıldığı ilçelerdeki birinci, ikinci ve üçüncü sınıf noterliklerin faaliyetleri devam eder. Bu yerlerde birden çok noterlik de kurulabilir. Asliye mahkemesi bulunmayan ilçelerde faaliyetleri devam eden veya yeniden kurulan aynı yargı çevresi içerisinde olup aynı belediye hudutları içerisinde bulunmayan noterlikler hakkında 109 uncu madde hükmü uygulanmaz. (1)

Onuncu kısım hükümleri saklıdır.

 

(1) 2/3/2005 tarihli ve 5309 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, maddeye ikinci fıkra eklenerek diğer fıkralar yeniden teselsül ettirildiğinden, üçüncü fıkra olan bu fıkra dördüncü fıkra olarak teselsül etmiştir.
BİRDEN ÇOK NOTERLİK AÇILMASI VE NOTERLİĞİN KAPATILMASI
Madde 3 – Adalet Bakanlığı, iÅŸ yoÄŸunluÄŸunda artış görülen yerlerde birden çok noterlik açabilir.

Adalet Bakanlığı, bir yerdeki noterliklerin gayri safi gelirlerinin toplamı ile iş hayatındaki gelişme ve gerilemeleri göz önünde bulundurmak suretiyle yukarıdaki fıkrada yazılı salahiyetini kullanır.

Mevcut noterliklerden birden fazlasını, boşalmış bulunması kaydıyla kapatabilir.

Adalet Bakanlığı birden çok noterlik açma ve noterliklerden birden fazlasını kapatma yetkisini kullanmadan önce Türkiye Noterler Birliğinin mütalaasını alır.

(Ek son fıkra: 14/7/2004-5219/8 md.). Asliye mahkemesinin kaldırıldığı ilçelerdeki birinci, ikinci ve üçüncü sınıf noterlikler ise boşalmış olması halinde, Türkiye Noterler Birliğinin teklifi üzerine Adalet Bakanlığınca kapatılabilir.

 

 

NOTERLÄ°KLERÄ°N SINIFLANDIRILMASI

Madde 4 – Noterlikler dört sınıfa ayrılır.

Birinci, ikinci ve üçüncü sınıf noterlikler, Türkiye Noterler Birliğinin mütalaası alınarak Adalet Bakanlığınca sınıflandırılır.

Bu sınıflandırmada, her noterliğin yetki çevresi içindeki nüfus, iş yoğunluğu ve noterlik geliri esas tutulur. Genellikle, aynı mahkemeye bağlı noterlikler aynı sınıftan sayılır.

Adalet Bakanlığı, her dört yılda bir noterliklerin durumunu inceleyerek, yeniden yapacağı sınıflandırmayı Resmi Gazete ile ilan eder

Yukarıdaki fıkrada gösterilen dört yıllık süre içinde açılan yeni noterlikler, sürenin bitimi beklenmeden ikinci fıkraya göre ve tahmini gayri safi gelirleri de göz önünde tutulmak suretiyle sınıflandırılarak, Resmi Gazete ile ilan olunur.

Dördüncü sınıf noterliğe indirme hakkındaki 31 inci madde hükmü saklıdır. Şu kadar ki, dördüncü sınıf noterlikten üçüncü sınıfa geçirilecek olanlar, her yılın Nisan ayı başında tespit edilerek ilan olunur.

Yeni sınıflandırma ilan oluncaya kadar, eski sınıflandırmaya göre uygulama yapılır.

 

NOTERÄ°N SINIFI VE ASGARÄ° HÄ°ZMET SÃœRESÄ°
Madde 4/a – (16/1/1989 gün 3588 s. Kanunun 1.maddesi ile eklenmiÅŸtir.)

Noterler üç sınıfa ayrılır. İlk defa üçüncü sınıf bir noterliğe atanarak mesleğe girenlerin, işe başladıkları tarihte üçüncü sınıf hizmeti başlar.

Noterin ikinci ve üçüncü sınıfta asgari hizmet süresi dörder yıldır. Bu sürenin sonunda noterin sınıfının yükselebilmesi, Adalet müfettişi tarafından hakkında düzenlenen son hal kağıdında olumlu kanaat belirtilmiş olmasına bağlıdır.

Noterliğin sınıfının yükseltilmesi noterin sınıfına tesir etmez.

Sınıfı yükseltilen bir noterlikte hizmet gören noter, sınıflandırmadan önceki sınıftaki hizmet süresini doldurmamış ise, bu sürenin dolduğu tarihten itibaren; bu tarihten önce Adalet müfettişi tarafından hakkında düzenlenen son hâl kağıdında yukarı sınıfa yükselmeye yeteneği olmadığının belirtilmiş olması halinde de olumlu kanaat belirten sonraki ilk hal kağıdının düzenlendiği tarihten itibaren, bir üst sınıf hizmeti aynı noterlikte yapmağa başlar.

 
Ä°KÄ°NCÄ° KISIM

NOTERLİK MESLEĞİNE KABUL

NOTERLÄ°ÄžE KABUL ÅžARTLARI

Madde 5 – Noter olabilmek için, bu kısım hükümlerine göre noterlik stajını tamamlayarak, noterlik belgesini almış olmak ÅŸarttır.
AYRIK HALLER

Madde 6 – (Değişik birinci fıkra:14/04/2004 – 5134/1 md.) Adlî veya askerî yargı hâkimlik yahut savcılıklarına veyahut hukuk fakültesi mezunu olup, idarî yargı hâkimlik veya savcılıklarına atanmış veya avukat unvanını kazanmış olan veya Avukatlık Kanununa göre staj ve avukatlık sınavı şartlarından bağışıklı olarak avukatlığa kabul olunmaya hak kazanmış bulunanlar, noterlik stajına tâbi değildirler.

Bu gibilerin 9 uncu maddenin (a), (b) ve (d) bentlerinde gösterilen belgeleri iliştirmek suretiyle Adalet Bakanlığına bir dilekçe ile başvurmaları üzerine, Bakanlıkça gerekli görülen diğer belgeler de getirtilerek yapılan inceleme sonunda, noter olmaya engel teşkil eden bir durumları bulunmadığı anlaşıldığı takdirde, ilgiliye 17 nci maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı belge verilir ve 18 inci maddede gösterilen deftere kaydı yapılır.

 

STAJYERLÄ°K ÅžARTLARI

Madde 7 – Noterlik stajına kabul edilebilmek için:

1. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,

2. (13/6/2000 – 4579/1 md. ile deÄŸiÅŸtirilmiÅŸtir) 21 yaşını bitirmiÅŸ ve 40 yaşını doldurmamış olmak,

3. Türk hukuk fakültelerinin birinden mezun olmak veya yabancı bir memleket hukuk fakültesinden mezun olup da, Türkiye hukuk fakülteleri programlarına göre noksan kalan derslerden başarılı sınav vermiş bulunmak,

4. (Yürürlükten kaldırılmıştır. 13/6/2000 – 4579/1 md.)

5. Kesinleşmiş bir kararla yüz kızartıcı bir suçtan veya ağır hapsi gerektiren bir cürümden mutlak olarak, yahut kasti bir cürümden bir sene veya daha fazla hapis cezası ile hüküm giymiş olmamak,

6. Kesinleşmiş bir ceza veya disiplin kararı sonucunda hakim, savcı, memur yahut avukat olmak niteliğini kaybetmiş bulunmamak,

7. Noterlik mesleğine yaraşmayacak tutum ve davranışları çevresince bilinmiş olmamak,

8. Noterlikle ve noter stajyerliÄŸi ile birleÅŸemeyen bir iÅŸle uÄŸraÅŸmamak,

9. Mahkeme kararı ile kısıtlanmış olmamak,

10. İflas etmiş ise itibarı iade edilmiş olmak, (Hileli ve taksirli müflisler itibarları iade edilmiş olsa bile kabul olunmazlar.)

11. Hakkında aciz vesikası verilmiş ise bunu kaldırmış bulunmak,

12. Noterlik görevini devamlı ve gereği gibi yapmaya engel vücut veya akılca malûl olmamak,

13. Staj yapılacak yerde ikametgahı bulunmak, gerektir.

Beş yıldan fazla hapis veya ağır hapis cezası ile veya zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma ve dolanlı iflas suçlarından biri ile kesin olarak hüküm giymiş olanlar, affa uğramış olsalar da noterlik stajına kabul edilemezler.

Staj isteminde bulunanın, birinci fıkranın 5 inci bendinde yazılı cezalardan birini gerektiren bir suçtan kovuşturma altında bulunması halinde, stajyerliğe alınma isteği hakkındaki kararın bu kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesine karar verilebilir. Başvuran hakkında kamu görevlerinden yasaklanmayı gerekli kılabilecek bir suçtan ötürü kamu davası açılmış bulunuyorsa, stajyerliğe kabul isteği yerine getirilmeyip, dava sonucunun beklenilmesi zorunludur.

Şu kadar ki, ceza kovuşturmasının sonucu ne olursa olsun, stajyerliğe kabul isteğinin geri çevrilmesi gereken hallerde, sonuç beklenmeden istek karara bağlanır.

 

STAJYERLÄ°KLE BÄ°RLEÅžEMEYEN Ä°ÅžLER
Madde 8 – Bu kanunun 50 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları hükümleri ve aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan ticaret yapma yasağı ile ilgili hüküm stajyerler hakkında da uygulanır.

 

STAJYERLİK İÇİN BAŞVURMA

Madde 9 – Stajyerlik için baÅŸvurma, staj yapılacak yerdeki noterliklerin baÄŸlı bulunduÄŸu noter odasına verilecek bir dilekçe ile yapılır. Dilekçeye aÅŸağıdaki belgeler eklenir.

a) Yedinci maddedeki stajyerlik şartlarına ilişkin belgelerin onanmış ikişer örneği,

b) Yedinci maddenin 5, 8, 10 ve 11 inci bentlerinde gösterilen engellerin kendisinde bulunmadığına dair bir beyanname,

c) O noter odasında üye olan bir noter tarafından staj isteminde bulunan kimsenin ahlaki durumu hakkında düzenlenecek tanıtma kağıdı,

d) Tebligata salih ikametgah adresi,

Bu belgelerin birer örneği oda başkanı tarafından onaylanarak, Türkiye Noterler Birliğine gönderilir. Diğer örnek veya asılları odadaki dosyasında saklanır.

Staj isteminde bulunan tarafından verilen beyannamenin gerçeğe aykırılığı ortaya çıktığı takdirde, bu kimse hakkında resmi mercilere yalan beyanda bulunmak suçundan dolayı ceza kovuşturması yapılır.

 

STAJIN Ä°LANI

Madde 10 – Staj için baÅŸvurma istemi yukarıdaki maddede yazılı hususlarla birlikte istem tarihinden itibaren on gün içinde o yerin belediye ve adliye dairesinin münasip bir yerinde on beÅŸ gün süre ile asılmak suretiyle ilan olunur.

Açık delil veya vakıalar göstermek şartıyla herkes bu süre içinde kaydın yapılmaması için odaya itirazda bulunabilir.

 

RAPOR

Madde 11 – Oda baÅŸkanı, istemin ilanından önce odaya baÄŸlı noterlerden birini, istemde bulunanın manevi nitelikleri taşıyıp taşımadığını ve noter stajyerliÄŸi ile birleÅŸmeyen bir iÅŸle uÄŸraşıp uÄŸraÅŸmadığını araÅŸtırarak bir rapor düzenlemek üzere görevlendirir.

 

STAJA KABUL, RET VEYA KOVUÅžTURMA SONUNA KADAR BEKLENMESÄ° KARARI

Madde 12 – Oda yönetim kurulu, itiraz süresinin bitmesinden itibaren bir ay içinde 11 inci maddede yazılı raporu da göz önünde tutarak, adayın stajyer listesine kabul edilip edilmemesi veya kovuÅŸturma sonuna kadar beklenmesi hakkında gerekçeli bir karar verir.

Bu karar aleyhine, oda yönetim kurulu üyeleri, kararın verildiği yer Cumhuriyet savcısı ve alakalı, tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde Türkiye Noterler Birliğine itirazda bulunabilir.

Birinci fıkrada yazılı süre içinde bir karar verilmemiş olması halinde talep reddedilmiş sayılır. Bu takdirde bir aylık sürenin bitiminden itibaren on beş gün içinde, staj isteminde bulunan, Türkiye Noterler Birliğine itiraz edebilir.

Oda yönetim kurulunun kabul kararı ve Türkiye Noterler BirliÄŸi Yönetim Kurulunun itiraz üzerine verdiÄŸi karar Adalet Bakanlığının onayı ile kesinleÅŸir. Adalet Bakanlığı kararı aleyhine staj isteminde bulunan veya Türkiye Noterler BirliÄŸi Danıştay’a baÅŸvurabilirler.

 

STAJIN BAÅžLANGICI

Madde 13 – Noterlik stajı, listeye kayıt tarihinden itibaren baÅŸlar.

İtiraz, kaydın yapılmasını durdurur.

 

STAJYER ADEDÄ°NÄ°N TESPÄ°TÄ° VE STAJIN HANGÄ° NOTER YANINDA YAPILACAÄžI

Madde 14 – Adalet Bakanlığı her yılın Aralık ayı içinde, açık veya boÅŸalmış bulunan ve açılacak veya boÅŸalacak noterliklerin sayısını göz önünde tutmak ve Türkiye Noterler BirliÄŸinin de mütalaasını almak suretiyle, gelecek yıl içinde kaç kiÅŸinin staja kabul edilebileceÄŸini tespit eder ve keyfiyeti Resmi Gazete ve stajın yapılabileceÄŸi yerlerde çıkan birer gazete ile birer defa yıl sonuna kadar yayınlar. Türkiye Noterler BirliÄŸi, Bakanlığın bu kararı aleyhine Danıştay’a baÅŸvurabilir.

Stajın hangi noter yanında yapılacağı, oda yönetim kurulu tarafından 12 nci maddeye göre verilecek kararda gösterilir.

Noterliğin boşalması veya noterin iki aydan fazla süreli bir engeli sebebiyle işinden ayrılması hallerinde oda yönetim kurulu tarafından, stajyerin başka bir noter yanında stajını tamamlamasına derhal karar verilir. Şu kadar ki, stajının altı ayını doldurmuş stajyer hakkında noterliğin kapanması dışındaki hallerde, bu hüküm uygulanmaz.

 

STAJ SÜRESİ VE STAJYERİN GÖREVLERİ

Madde 15 – Staj süresi bir yıldır.

Staj, kes