Bu belge onay sistemiyle ilgili üye veya taraf devlet tarafından saptanan yerel bir merci, bakanlık, vb. bir kuruluş, belgenin gerçek olduğunu onaylayarak, başka bir üye veya taraf ülkede 6 Ekim 1961 tarihli Lahey Konvansiyonunda belirlenen kurallar çerçevesinde kullanılması için yasal hale getirirler.

Apostil tasdiği gerçekleştirilen belge, Lahey Konferansının tüm üye ve taraf devletlerinde geçerli bir belge olarak kabul edilir.

Bir Apostil belgesinin bileşenleri

Apostillerde ana başlığın Fransızca olarak “Apostille (Convention de La Haye du 5 Octobre 1961)” şeklinde yazılması zorunludur. Bir apostil belgesi aşağıdaki unsurlardan oluşur:

belgenin düzenlendiği ülkenin adı;

belgeyi imzalayan kişinin adı;

belgeyi imzalayan kişinin sıfatı;

belgeye basılan mührün ait olduğu makamın adı

tasdik edildiği yer;

tasdik edildiği tarih;

apostili düzenleyen makam;

apostil numarası;

apostili düzenleyen makamın mührü veya kaşesi;

apostili düzenleyen yetkilinin imzası.

“Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılmasına Dair 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi” 16.9.1984 tarihli ve 18517 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak ülkemiz açısından 29.09.1985 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Anılan sözleşmenin 1. maddesinde Apostil Şerhinin. “Akit Devletlerden birinin ülkesinde düzenlenmiş olup da diğer bir Akit Devlet ülkesinde kullanılacak olan resmi belgelere” uygulanacağı öngörülmektedir. Anılan sözleşmeye taraf ülke vatandaşlarının kendi ülkelerinde düzenlettikleri sözkonusu belgeleri taraf olan diğer ülkelerde doğrudan kullanmaları, bu suretle işlemlerde külfetin azaltılması, kolaylığın ve süratin sağlanması amaçlanmaktadır.

Anılan sözleşmede, sözleşmenin amaçları bakımından, aşağıda yeralan belgelerin resmi belge sayıldığı belirtilmektedir:

A) Apostil Şerhi konacak resmi belgeler:

a) “Savcı, zabıt katibi veya adliye memuru tarafından verilmiş belgeler de dahil olmak üzere, devletin bir yargı organına veya mahkemesine bağlı makam veya görevli memur tarafından düzenlenmiş olan belgeler,

b) İdari belgeler,

c) Noter senetleri,

d) Kişilerce özel sıfatla imzalanmış belgeler üzerine konulmuş olup belgenin kaydının

veya belirli bir tarihte mevcut olduğunun ve imzaların doğruluğunun resmi makam ve noterlerce tasdiki gibi resmi beyanlar” dır.

B) Aynı maddeye göre sözleşmenin uygulanamayacağı, diğer bir deyişle, Apostil tasdiği yapılamayacak belgeler:

a) “Diplomasi veya konsolosluk memurları tarafından düzenlenmiş belgeler,

b) Ticaret veya gümrük işlemleriyle doğrudan ilgili olan idari belgeler” dir.

3) Sözleşmenin 6. maddesi uyarınca “Her Akit Devletin, Apostil Şerhini vermek üzere yetkili kılınan makamları belirlemesi, bunlarda değişiklik olduğunda da keyfiyeti Hollanda Dışişleri Bakanlığına bildirmesi” gerekmektedir.

4) Sözleşmenin 9. maddesinde “Her Akit Devlet, işbu Sözleşmede tasdik bağışıklığının öngörüldüğü hallerde kendi diplomasi veya konsolosluk memurlarınca tasdik işlemi yapılmamasını sağlamak üzere gerekli önlemleri alacaktır” denmekte ve usulüne göre Apostil Şerhi uygulanmış bir belgenin başkaca bir tasdiğe gerek olmadığı belirtilmektedir.

5) Anılan Sözleşme metni ile sözleşmeye taraf olan ülkelere ait güncel liste ile her bir ülkede Apostil Şerhi koymaya hangi makamların yetkili olduğuna dair bilgilere, “http://www.hcch.nct/e/status/index.html” adresinden ulaşılması mümkün olmaktadır.

6) Malumları olduğu üzere, uluslararası sözleşmeler TBMM tarafından onaylanmasını müteakip kanun vasfını almakta ve milli kanunlarımız gibi yürürlük kazanmaktadır.

Haber Kaynağı :adalet-hukuk.com

Özet olarak ; Onay yapan makamın Devlet tarafından ek onayı denebilir.

NOTER NEDİR?

Noter nedir?

Devlet tarafından önemli belgelerin imzalanmasına şahitlik etmek ve yeminli ifade almak üzere atanmış sorumlu şahıstır.

Belgeler neden noter onayından geçirilir?

Sahtekârlığı caydırmak için. Tarafsız bir tanık (Noter) belgeleri imzalayanların, iddia ettikleri kişiler olmalarını ve sahtekâr olmadıklarını temin eder. Noter, imza sahiplerinin anlaşmaları bilerek ve isteyerek yaptıklarından emin olur.

Her türlü belge noter tarafından onaylanabilir mi?

Bir belgenin noter onayından geçebilmesi için, 1) bir şekilde imzalayanla ilgili bir metni, 2) belgeyi imzalayanın orijinal imzasını (fotokopi olmaz) 3) doğrudan belge üzerinde veya ilişikte bir noterlik ‘belgesini’ ihtiva etmesi gerekir. Noter, belgeyi doldurur, imzalar, sonra noter onayını tamamlamak için mührünü basar.

Noter onayı hukuken gerekli midir?

Birçok belge için evet. Bazı yazılı ifadelerin, tapu senetleri ve diğer belgeler noter tarafından onaylanmadıkları takdirde yasal olarak bağlayıcı olmayabilirler.

Noter imzalayanın kimliğini nasıl tespit eder?

Genelde, Noter, üzerinde fotoğraf, fiziksel tanım ve imza bulunan geçerli bir kimlik belgesini görmek ister. Sürücü ehliyeti, askeri kimlik veya pasaport genellikle kabul edilir.

Noter onayının ücreti ne kadardır?

Ücret genellikle değişir, ancak bazı eyaletlerde 10 dolarken bazılarında eyaletin kanuna göre 50 sent kadar düşük olabilir.

Noter onayı bir belgenin “gerçek” veya “yasal” olduğunu mu gösterir?

Hayır. Noterler onayladıkları belgenin doğruluğundan veya yasallığından sorumlu değildirler. Noterler, imzalayanların kimliğini tasdik ederler. İmzalayanlar, belgenin içerinden sorumludurlar.

Noter yasal tavsiye veya hukuki belge taslağı verebilir mi?

Kesinlikle hayır. Avukat olmadığı sürece, Noterin başkaları için yasal belge hazırlaması veya yasal danışman olarak hareket etmesi yasaktır. Bu hususu ihlal edenler, hukuki ehliyetin yetkisiz kullanımından dolayı para veya hapisle cezalandırılabilirler.

Noter göçmenlik belgelerini onaylayabilir veya hazırlayabilir mi?

Sadece Kefaletname (I-134) gibi bazı göçmenlik formlarının noterden onaylanması gerekir. Göçmenlik ve Vatandaşlık Servisi (INS) yönetmelikleri, hiç kimsenin avukat olmadığı veya ABD Adalet Bakanlığı tarafından onaylanmış bir ‘akredite temsilci’ olmadığı sürece başka birinin göçmenlik belgelerini hazırlayamayacağını belirtmektedir. Avukat olmayanlar, yasal tavsiye verilmediği sürece INS formlarıyla ilgili yazma, sekreterlik veya çeviri yardımı sağlayabilir. Bununla beraber, hangi formların doldurulacağını seçmenin bile hukuki uygulama teşkil edebileceğini, çünkü INS formlarının doldurulmasının başvuru sahibi üzerinde önemli etkiye neden olacak yasal sonuçlar oluşturduğunu belirtmektedirler.

Noter hizmet vermeyi reddedebilir mi?

Noter imzalayanın kimliğinden, istekliliğinden veya genel ehliyetinden emin değilse veya sahtekârlıktan şüphelenmek için iyi bir gerekçesi varsa evet. Noterler ırk, din, milliyet, yaşam tarzı veya kişinin müvekkil veya müşteri olmaması dolayısıyla herhangi bir kişiye hizmet vermeyi reddedemezler. Hiçbir ayrımcılık, bir kamu görevlisine uygun bir politika değildir.

ABD Noterinin Notario Publico’dan farkı nedir?

ABD Noteri Latin Notario Publico ile aynı değildir. Latin Amerika’da Notario Publico hakim veya avukat gibi yüksek mevkide bir memurdur. Notario Publico ‘nun aksine, ABD Noterinin, avukat olmadığı sürece, yasal belgeler hazırlaması göçmenlik veya diğer konularda tavsiyede bulunması yasaktır.

Noterlerin gerçekleştirdikleri illegal veya uygunsuz fiilleri nereye rapor edebilirim?

Her türlü suç veya illegal faaliyet polise veya ilgili eyalet Noterlik düzenleme memurluğuna (eyalet bakanlığı, vali, vali yardımcısı veya başsavcı) rapor edilmelidir. Ya da Ulusal Noterler Birliği’nin tüketicilerin ahlaksız veya bilgisiz Noterlerin gerçekleştirdikleri yakışıksız uygulamaları rapor etmelerine yardımcı olmak için kurulan bir program olan NOTARY – CONSUMER WATCH’a yazabilirsiniz. NOTARY CONSUMER WATCH, suçları araştırmaz veya yasal tavsiyede bulunmaz. Noterlerin fiillerinden zarar gören tüketicileri ilgili mercilere yönlendiren bir kamusal yardım programıdır.

Ulusal Noterler Birliği

Bu broşür kar amacı gütmeyen bir eğitim kuruluşu olan Ulusal Noterler Birliği tarafından geliştirilmiş ve basılmıştır.

1957 yılından bu yana NNA, bugün sayıları yaklaşık 4.3 milyona ulaşan Notere, Noterlik kanunları, gelenekleri ve uygulamaları konusunda hizmet vermiştir. Dernek, Noterler hakkında yayınladığı bilgiler ve üye Noterler verdiği hizmet ve destekten dolayı geniş bir kesimce tanınmaktadır.

Ulusal Noterler Birliği ve üyelik hakkında daha fazla bilgi için NNA’yı telefonla arayabilir veya mektup yazabilirsiniz.      

                                                                                  ULUSAL NOTERLER BİRLİĞİ

                                                                                  A Nonprofit Educational Organization

                                                                                  9350 De Soto Avenue, P.O. Box 2402

                                                                                  Chatsworth, CA 91313-2402 USA

                                                                                  Telefon: 1-818-739-4000

 Kaynak : Mersin Noter Odası

Prof. Dr. ÖMER ULUKAPI – Noterlik Mesleği Noterin Hak ve Yükümlülükleri